फलक
.................................................. मुखपृष्ठ ( होमपेज) ........................................ आमच्याविषयी थोडेसे... ........................................ संपर्क ..................................................

रुढि-सृष्टि कलि (?)

(रुढी राज्य करीत आहे. तिच्या जुलमी अंमलाखाली लोक नाडले जात आहेत, तरी ते सृष्टीच्या नियमांस अनुसरण्यास नाखूष असून ‘शास्त्राद्रूढिर्बलीयसी’ असली वेडगळ मते अलंघनीय मानीत आहेत. लोक ज्याला कली म्हणून भितात, तो त्यांच्या ब-याकरित रुढीचा पाडाव करण्यासाठी झपाट्यानें ग्रंथप्रसार करीत आहे; तेव्हां लौकरच रुढिअक्का राम म्हणतील, आणि सृष्टीला लोक भजू लागतील, असा रंग दिसत आहे.)

(वृत्त-शार्दूलविक्रीडित)

अज्ञानें फुगली, कुरुप अगदीं झाली, दुरी चालली
सृष्टीपासुनि रुढि; ती मग असत्सिंहासनीं बैसली:
सारे लोक पहा ! परन्तु तिचिया पायीं कसे लागती,
ही कन्या दितिची असूनि इजला देवीच कीं मानिती !            १

देते शाप जनांस घोर, जुलमी ही दुष्ट राणी जरी,
तीं आशीर्वचनें शुभेंच गमती या मूख लोकां तरी !
सृष्टीचे अमृतध्वनी दुरुनि जे कानांवरी त्यांचिया
येता, ते परिसूनि मूर्ख सगळे घातात चित्तीं भया !               २

सृष्टीनें निज भुत्य एक बलवान् रुढीवरी प्रेषिला,
त्याला लौकिक मूर्ख हा ‘कलि’ अशा नांवे म्हणू लागला !   
त्यानें कागद घेउनी सहज जे रुढीकडे फेंकिले,
त्यांही आसन तें तिचें डळमळूं आहे पहा लागलें !                ३

येवो तूर्ण कले ! तुझ्या विजया तो अस्त्रांस त्या कागदी,
गाडूं ही मग रुढि विस्मृतिचिया त्या खोल खाड्यामधीं !
साधो ! नांव तुझें खचीत बदलूं, बोलूं न तूतें ‘कली’,
जैजैकारुनि सृष्टिला, ध्वनि तिचा तो एक मानूं बली !            ४

दादर, ९ मार्च १८९१
करमणूक, ४ एप्रिल १८९१, पृ. १८८
'यथामूल आवृत्ती', १९६७, पृ. ६५

केशवसुतांचा जीवनपट

फलक