फलक
.................................................. मुखपृष्ठ ( होमपेज) ........................................ आमच्याविषयी थोडेसे... ........................................ संपर्क ..................................................

गोष्टी घऱाकडिल मी वदतां गाड्या रे

(वृत्त - वसंततिलका)

गोष्टी घराकडिल मी वदतां गड्या रें
झालें पहा कितिक हें विपरीत सारें !
आहें घरासचि असें गमतें मनास,
ह्या येथल्या सकल वस्तु उगीच भास !           १

ही देख म्हैस पडवीमधिं बांधलेली
रोमंथभाग हळु चावित बैसलेली.
मित्रा ! गंजामधुनि या पडवीचिया रे
मौज पहा क्षणभरी रजनीचिया रे!                २

डोळ्यांत बोट जरि घालूनि पाहशील
अंधार तो अधिकची तुजला दिसेल! –
अंधार – जो फलक होत असे अम्हांस
चेतोनिबद्धजनचित्र लिहावयास !                 ३

आवाज ‘किर्र’ रजनी वदतेच आहे,
‘घों घों’ असा पवन नादहि बोलताहे;
ऐकें पलीकडूनि बेडुक शेतभातीं
पर्जन्यसूक्त सगळे मनसोक्त गाती !              ४

हीं चार पांच चढुनी हळु पायठाणें
या ओसरीवर आतां जपुनीच येणें !
हें ऐक रे ‘टकटका’ करितें घड्याळ
या शान्ततेंत गमतें कुटितेंच टाळ!               ५

डावीस हा बध निरेखुनि एक माचा
निद्रिस्थ त्यावरि पिता अतिपूज्य माझा,
त्याचा खरोखर न मी क्षण पुत्र शोभें
ती सर्वदा जरि म्हणे मज पुत्र लाभें !             ६

तातास या बघुनि या हृदयांत खातें,
होऊन हें हृदय विव्हल सर्व जातें !
त्याच्या तरी पदयुगावरि या पडूनी
न्हाणूं तयार मग का वद आंसवांनी ?            ७

ताताचिया बड गड्या उजवे कडेला
बापू असे तिथ बरें अमुचा निजेला,
अज्ञान तो चपलधी परि बाल आहे
त्याचेविशीं मम मनीं अति लोभ राहे !           ८

बापू! गड्या ! ध्वज उभा करशील काय ?
तूं देशकारण करुं झटशील काय?
बापू! जनांत दिवटी धऱशील काय ?
स्वातंत्र्यदेव मनसा भजशील काय?              ९

मित्रा ! धरीं सुदृढ हस्त मदीय फार,
दारास आडसर घट्ट असेल थोर,
दाराचिया तर फटींतून आंत जाऊं
सानंद सुस्थित घरांतिल सर्व गाऊं !             १०

मित्रा ! इथें कितितरी मज हर्ष होई,
येथें हवा मधुर, निश्वसनांत येई,
नाहीं कधींहि बुधवारवनांत जैशी
वाटेवरी चतरशिंगिचिया न तैशी !               ११

मित्रा! असा हळुच ये उजवेकडेस
खोली पहा पघळ ही किति ऐसपैस,
निद्रावश स्वजन येथ, बघूनि यास
हर्षचिया न उकळ्या फुटती कुणास ?            १२

ती एक खाट अवलोक समोर आतां
आहे सुषुप्तिवश तेथ मदीय माता,
तीचे कुशींत निजली दिसते मदीय
भीमा स्वसा, बघुनि ती मज हर्ष होय.           १३

मत्कारणें स्तवुनि देव, निजावयातें
आलसि तूं खचित गे असशील माते!-
मोठे त्वदीय उपकार, जरा ती ते
जातील का फिटुनियां तव पुत्रहस्तें?             १४

खालीं मदीय भगिनी दिसती निजेल्या,
गोष्टी जयांस कथितां न पुर्‍याच झाल्या !
ती कोण दूर दिसते ? – निजली असूनी
जी श्वास टाकित असे मधुनीमधूनी ! -          १५

कान्ताच ही मम! – अहा ! सखये ! मदीय
स्वप्नें, आतां तुज गडे ! दिसतात काय ?
आतां असो ! पण पुढें तुजला दिसेन
स्वप्नें तुझी मग समग्र तुला पुसेन !            १६

मागील दारिं सखया ! तुळशीस आतां
वन्दूं, जिला मन जनीं नमिला स्वमाथा !
सोडूनि गांव वळणें अमुच्या घराचें,
येऊं घऱा परत खासगिवालियाचे !               १७

२२ जुलै १८८७
'यथामूल आवृत्ती', १९६७, पृ. २३-२६

केशवसुतांचा जीवनपट

फलक