फलक
.................................................. मुखपृष्ठ ( होमपेज) ........................................ आमच्याविषयी थोडेसे... ........................................ संपर्क ..................................................

एका भारतीयाचे उद्धार

(वृत्त-मंदाक्रांता)

संध्याकाळी बघुनि सगळी कान्ति ती पश्चिमेला
वाटे सद्य: स्थितिच अपुली मूर्त ती मन्मनाला,
हा ! हा! श्रीचा दिवस अपुल्या मावळोनी प्रतीचे
गेला ! गेला ! सहज पडती शब्द हे मन्मुखाचे.                 १

तेणें माथें फिरुनि सगळे जें म्हणोनी दिसावें,
त्या त्या मध्यें स्वजनकुदशा वाचुनी मी रडावें ! –
‘जें जें चित्तीं बहुतकरुनी तें सुषुप्तींत भासे’
वृद्धांचे हें अनवितथ हो वाक्य होईल कैसें ?                     २

प्रात:कालीं रवि वरिवरी पाहुनी चालतांना,
होई मोदातिशय बहुधा सर्वदा या जनांना;
पूर्वीची तो स्थिति परि करी व्यक्त ती वाचुनीयां,
एकाएकीं हृदय मम हें जातसें भंगुनीयां –                       ३

‘हा जैसा का रवि चढतसे त्याप्रमाणेंच मागें
स्वोत्कर्षाचा रविहि नव्हता वाढता काय? – सांगें;
जावोनी तो परि इथुनियां पश्चिमेंशीं रमाया,
र्‍हासाची ही निबिड रजनी पातली ना छळाया !’               ४

वल्लींनो ! ही सुबक सुमनें काय आम्हांस होत ?
युष्मद्भानें मधुर, खग हो ! या जना काय होत ? –
आम्हां डोळे नसति बघण्या पारतंत्र्यामुळें हो !
ऐकायाला श्रुतिहि नसती पारतंत्र्यामुळें हो !                    ५

आहे आम्हांवर जंव निशा पारतंत्र्यांधकारें,
वाहे जों का उलट कुदशेचें तसें फार वारें,
सौख्याचें तोंवरि फुकट तें नांव व्हावें कशाला ? –
दु:खाचा तोंवरि खचित तो भोग आहे अम्हांला !               ६

आनन्दाचे समयिं मजला पारतंत्र्य स्मरुन
वाट जैसें असुख, तितुके अन्य वेळी गमें न !
पाहोनीयां विष जरि गमे उग्र तें आणणांते,
अन्नामध्यें शतपट गमे उग्रसे पाहुनी तें !                      ७

‘देवा! केव्हां परवशपणाची निशा ही सरून
स्वातंत्र्याचा द्युमणि उदया यावयाचा फिरुन?
केव्हां आम्ही सुटुनि सहसा पंजरांतूनि, देवा,
राष्ट्रत्वाला फिरुन अमुचा देश येईल केव्हां?                    ८

'यथामूल आवृत्ती', १९६७, पृ. १४

केशवसुतांचा जीवनपट

फलक