फलक
.................................................. मुखपृष्ठ ( होमपेज) ........................................ आमच्याविषयी थोडेसे... ........................................ संपर्क ..................................................

घुबड

(जाति-श्यामाराणी)

(एडगर पो याच्या ‘रेव्हन’ या अप्रतिम काव्याची मुख्य कल्पना या चुटक्याच्या आधारास घेतलेली आहे.)

श्यामा राणी गभीर रजनी,
अलंकृता जी नक्षत्रगणीं,
वेत्र आपुलें उंच धरोनी
बसुनी राज्यासनीं दरारा दावित आहे जों फार,
समोरच्या चिंचेवरुनी तों
घुबड तियेचा बन्दीजन तो
घूघू-घूघू-महिमा तीचा वणीं करुनी घूत्कार !                 १

कवी आपुल्या खिडकीमधुनी
बाहेर बघे शून्य लोचनीं –
स्तब्धत्व जनीं, स्तब्धत्व वनीं,
मनींहि दायितानिधनें वागे सतब्ध निराशा अनिवार !
अवघड झालें एकलेपणें;
परि त्या तरुवरुनी घुबडानें
‘ऊंहूं-मी तुज सोबत! म्हटलें, ‘घूघू’ करुनी घूत्कार !        २

“खाशी सोबत !” कवी म्हणाला;
“माझ्या विरहव्यथित मनाला
वाटे मनुजांचा कंटाळा;
दु:ख करित बैसणें आवडे, जेथें राहे अंधार !
हा मित्र मला भला मिळाला
धीर मदीय मना द्यायाला!”
“ऊंहूं-ऊंहू!” उत्तर दिधलें त्यानें करुनी घुत्कार !             ३

“नाही?-धीर न देशिल काय
शोकें मीं मोकलितां धाय?
ओढवलें की अद्दष्ट हाय !
गुणरुपवती प्रिया निमाली !- झालें सारें निस्सार !
विलाप ऐसे ऐकुनि माझे
द्रवेल काय न बा हृदय तुझें?”
“ऊंहूं-घूघू !” उत्तर बोले त्याचा भेसुर घूत्कार !              ४

“हे अप्रतिमे ! प्रिये, प्रियतमे !
तुजवीण जिणें निर्माल्य गमे !
अहह ! वेढिलें असे मज तमें !
मरुन तर मी, जेथ वसे ती दिवंगता दिव्याकार,
तेथ पूजिला सुरांगनांनीं
पाहिन काय न सखी स्वनयनीं?”
“ऊंहूं-ऊंहूं!” बोले निष्ठूर त्या घुबडाचा घूत्कार !            ५

“बरें बरें!- नी नरकीं जाइन,
घोर यातना तेथिल सोशिन;
खेद न त्यांचा अगदीं मानिन,
जर त्या स्थानीं वागेल मनीं कान्तेचा पुण्याकार;
तेथ तियेचें द्याया दर्शन
स्मृति मम समर्थ होइल काय न?”
“ऊंहूं ! – घूघू!” बोले निर्घुण त्या दगडाचा घूत्कार !     ६

“जा, निघ येथुनि ! मला रडूं दे
शोकें माझें हृदय कढूं दे!
कानीं परि त रव न पडूं दे,
जो मम खिन्न मनावरि लादी निर्विण्णपणाचा भार!
डाग न देईं मम दु:खावर,
काळें कर तूं येथुनि सत्वर,
“घूघू ! ऊंहूं !” दे प्रत्युत्तर त्या अधमाचा घूत्कार !      ७

निशीथसमयीं या अन्धारीं
वेताळाची मिरवे स्वारी,
पाजळूनियां टेंभें सारीं
भुतें नाचती भयानकपणें ! चित्तीं उपजविती घोर !
नैराश्यें मज पुरे घेरिलें,
खिडकीपुढुनी घुबड न हाले,
घूघू-घूघू-चाले त्याचा घूघू भीषण घूत्कार !            ८

- फैजपूर, १२ डिसेंबर १९०१
मासिक मनोरंजन, वर्ष७, अंक १०,
एप्रिल १९०२, पृ. २३८-२३९
'यथामूल आवृत्ती', १९६७, पृ. १४२-१४४

केशवसुतांचा जीवनपट

फलक